Koningin van Engeland, de grootste Vlaming ooit?

• Auteurs: Marijke Verbeke & Fernand Dacquin
• Uitgeverij: Borgerhoff & Lamberigts
• Jaar uitgave: 2025
• Pagina’s: 232
• Coverontwerp: Jeroen Wille
• ISBN: 978-9493428096

https://www.borgerhoff-lamberigts.be/shop/boeken/mathilde-van-vlaanderen

Review:

Een Vlaamse Koningin in Engeland

Mathilde Van Vlaanderen, de dochter van Graaf van Vlaanderen, Boudewijn V, staat in de geschiedenisboeken eigenlijk enkel vermeld omdat ze getrouwd is met de Engelse Koning, Willem de Veroveraar. Nochtans is zij één van de belangrijkste Vlaamse vrouwen in de geschiedenis want ze regeerde over Engeland van 1066 tot en met 1083, aan de zijde van de man die Engeland op zijn knieën kreeg bij de slag om Hastings in 1066. Hoe komt het dan dat zij toch onbekend en redelijk onbemind is? En waarom is zo weinig van haar terug te vinden in de nagelaten documenten?

De geschiedenis laat niet toe om over ontzettend belangrijke vrouwen te schrijven (zo blijkt ook uit dit boek want het merendeel gaat over haar man, Willem de Veroveraar) omdat documenten noch brieven worden bewaard als deze van vrouwen afkomstig zijn. Dat maakt het voor geschiedschrijvers moeilijk om een duidelijk overzichtelijk waarheidsgetrouw en volledig beeld te scheppen van een vrouw, een koningin zelfs, die eigenlijk een grote stempel zette op de wereld en het Engelse (Britse) koningshuis.

Dat betekent dus dat we eigenlijk een boek over Mathilde willen lezen maar dat de schrijvers, door gebrek aan documentatie, eigenlijk een boek over Willem de Veroveraar schreven, haar herkomst als dochter van de graaf van Vlaanderen en haar leven aan de zijde van de Normandiër die koning werd. En dat voelt echt heel jammer aan maar een auteur en/of een historicus kan ook maar afgaan op de documenten die voor handen zijn. Marijke Verbeke en Fernand Dacquin hebben dan ook een prima historisch beeld geschapen over het huwelijk van Willem en Mathilde, over de kinderen die ze kregen samen en over de strijdlust en het koningschap van haar man. Maar Mathilde zelf kwijnt een beetje weg tussen de lijnen door. Dus wie een uitgebreid portret verwacht van Mathilde, moet ik jammer genoeg teleurstellen.

Een nadeeltje in dit boek is dat er vaak wel wat herhaling zit in de tekst, herhaling die aanvoelt als bladvulling. Het stoort niet in het geheel maar het valt wel op dat de auteurs geregeld terugvallen op enkele bepaalde passages.

Wel werd het boek prachtig gedocumenteerd met foto’s (en de weinige nagelaten getuigenissen van Mathildes bestaan) maar ook hier komt zij zelf weinig aan bod. Wat dan weer aantoont hoe belangrijk het net is dat we historische figuren als Mathilde dieper onderzoeken en op de voorgrond brengen. Vanuit het principe alleen al dat een koning/strijder/heerser niks zou zijn zonder een sterke vrouw achter hem!

Nog een kleine tip voor wie nog op zoek is naar een reistip… In Bayeux, in Normandië, hangt nog steeds het gigantische geweven tapijt van Bayeux waarop de slag bij Hastings afgebeeld staat, als een soort voorhistorisch stripverhaal. Ik kan dit ten stelligste aanraden om ooit eens te gaan bezichtigen. En terwijl je in Normandië bent, ga dan zeker ook eens langs Caen waar je de ruïnes van het kasteel en beide kathedralen terugvindt die stammen uit de tijd waarin Willem de Veroveraar en Koningin Mathilde regeerden (en opdracht gaven tot de bouw ervan!).

En om te eindigen… een kleine oproep misschien? In het boek (en ook op de achterflap van het boek) wordt melding gemaakt van de verkiezing van ‘Grootste Belg’ twintig jaar geleden. In België werden er toen honderd namen genoemd waaruit men kon kiezen wie de grootste Belg zou worden. In die lijst zaten nauwelijks vrouwennamen wat nogmaals bewijst dat vrouwen in de geschiedenis te weinig aan bod komen. Daarom vind ik dat we nu toch op een moment gekomen zijn (we hadden daar trouwens al veel eerder moeten zijn!) om eens een verkiezing te houden voor de ‘Grootste Belgische’, een verkiezing met énkel vrouwen! Wie helpt dit te organiseren?