Pieter Titelmans en zijn strijd tegen het protestantisme (1501 – 1572)

• Auteur: Johan Van De Wiele
• Uitgeverij: Sterck & De Vreese / Mythras Books
• Jaar uitgave: 2026
• Pagina’s/ 254
• Coverontwerp: Mijke Wondergem
• Cover illustratie: Pieter Breugel de Oude – De Keisnijding – De deken van Ronse)
• ISBN: 978-9464714609

https://noordboek.nl/boek/de-inquisiteur/

Review:

Inquisitie in Vlaanderen

Johan Van de Wiele werkte gans zijn leven voor de stad Gent, als stadarchivaris en als directeur van het MIAT en de Kunsthal Sint-Pietersabdij. Tijdens die jobs moet hij ergens in contact gekomen zijn met de naam Pieter Titelmans, die in de zestiende eeuw tot inquisiteur van Vlaanderen werd benoemd. In die functie moest Titelmans de strijd aangaan in deze contreien tegen het oprukkende protestantisme, waaronder het Lutheranisme en Calvinisme maar ook de Dopers, en dit in opdracht van Filips II, zoon van Keizer Karel V.

In dit boek reizen we niet alleen terug in de tijd maar worden we getuige van verschillende ondervragingen, terechtstellingen en zien we hoe een inquisiteur te werk ging. Dit alles speelde zich allemaal af voor de Tachtigjarige Oorlog (ofwel de godsdienstoorlog die de vrijheid voor het belijden van je eigen religie eiste).

De gruwelen die een inquisiteur allemaal toe mocht passen, in naam van de koning en van god, beperkten zich niet alleen tot geldboetes. De ergste straf die werd uitgesproken was ter dood veroordeling, onder andere door onthoofding of verbranding. Daarnaast werden er heel wat mensen, vermoedelijke ‘ketters’ (ofwel mensen die – vermoedelijk – een andere religie aanhielden) die werden gemarteld, opgesloten in erbarmelijke toestanden of verbannen.

We kennen allemaal de verhalen over heksenverbrandingen en je hebt vast al gehoord van de onthoofding van de graven Egmont en Van Hoorn in Brussel… Dan weet je ook hoe “ketters” werden behandeld.

Van De Wiele beschrijft deze geschiedenis heel feitelijk, zelfs wat academisch, en er wordt met heel wat cijfers en vooral veel namen in dit boek gesmeten. Dat maakt de leeservaring met momenten tamelijk traag maar dat wordt gelukkig goed gecompenseerd met een historisch portret van niet enkel Titelmans, maar ook van de toestanden waarin mensen werden behandeld die enigszins anders dachten in het Middeleeuws Vlaanderen van de zestiende eeuw. Wat ook heel erg duidelijk is de gedrevenheid van de inquisiteur om het Rooms-Katholieke geloof aan te houden én anderen, met harde hand, te overtuigen om dit geloof en zijn gebruiken te volgen.