Briefwisseling, bezorgd en ingeleid door Kees Snoek

• Auteurs: Eddy du Perron & Elizabeth ‘Bep’ de Roos – Kees Snoek
• Uitgeverij: Arbeiderspers / Singeluitgeverijen / LM Books
• Jaar uitgave: 2025
• Pagina’s: 590
• Coverontwerp: Nico Richter
• ISBN: 978-9029554848

https://singeluitgeverijen.nl/de-arbeiderspers/boek/het-strijdperk-van-de-liefde/

Review:

De liefde gaat langs de briefwisseling

De edele kunst van het briefschrijven zijn we grotendeels, zoniet helemaal, vergeten en kwijt. Maar gelukkig bleven er heel wat documenten van briefschrijvers zoals de auteur, dichter, essayist, columnist en redacteur Eddy du Perron die vele brieven schreef aan vrienden en zijn geliefde Elisabeth de Roos. In dit deel van de reeks privé-domein worden de brieven tussen deze twee verzameld vanaf 1931 tot in 1940, toen E. du Perron stierf.

Eddy du Perron schreef onder andere het boek ‘Het land der herkomst’ (gepubliceerd in 1935 bij Querido) waarin de auteur zijn alter ego Arthur Decroo laat opduiken en daarin zijn leven in Parijs, zijn liefde voor ‘Jane’ (waarschijnlijk gebaseerd op Elisabeth) en zijn verleden in Java, waar hij geboren werd. Elisabeth de Roos was een Nederlandse schrijfster en vertaalde heel wat werken van andere auteurs, onder andere uit het Engels nadat ze enkele jaren in het Verenigd Koninkrijk had gewoond en gestudeerd. Beide begonnen een affaire, terwijl Eddy du Perron nog was getrouwd maar hij liet dat huwelijk al snel naast zich liggen. In deze verzameling van brieven zien we dan ook hoe de perikelen van dat huwelijk en het ontbinden ervan een bodem leggen van een heel zwaarmoedige man. Hij trouwde uiteindelijk een tweede keer met Elisabeth maar stierf in 1940 door hartproblemen, net nadat Nederland zich had overgegeven aan de Duitsers toen die het land invielen bij het begin van de Tweede Wereldoorlog. Zijn vriend Menno ter Braak, met wie hij samen het literaire tijdschrift ‘Forum’ uitbracht, stierf op dezelfde dag (en bijna op hetzelfde tijdstip) door zijn eigen hand, terwijl zijn vrouw beneden zat te wachten. De oorlog had al slachtoffers gemaakt voor ie goed en wel begonnen was.

Kees Snoek die het boek verzorgde en de brieven verzamelde is niet aan zijn proefstuk, wat betreft boeken schrijven over en/of het verzamelen van de brieven van de hand van E. du Perron. Voor de reeks Privé-domein richtte hij zich echter enkel op de briefwisseling van Eddy en Elisabeth.

Het voelt bijna intiem aan, bijna voyeuristisch, om deze brieven tussen deze geliefden te lezen en diep in hun innerlijke zelve te mogen kijken. Het is niet enkel de liefde die ze delen voor literatuur en film, het is niet enkel het mee beleven van de jaren dertig van de vorige eeuw), volop tijdens het Interbellum, dat hierin doorschemeren. Maar de gevoelens die de een voor de ander heeft worden zo mooi neergepend, hoewel vaak in bombastische taal, dat je getuige wilt zijn van de weg die zij afleggen, van vriendschap naar het getrouwde leven tot aan de dood. Wat opvalt bij het schrijven van brieven tussen geliefden is hoe die een eigen taal ontwikkelen, ik denk dat dit heel herkenbaar is bij iedereen die een relatie begint met iemand anders.

Het is een mooi doch ietwat zwaar uitgevallen tijdsbeeld geworden tussen twee mensen die in een periode leefden, tussen twee wereldoorlogen in, waarin enigszins rust was maar waar er terug onrust broedde. Naarmate je de brieven ziet evolueren merk je ook die onrust (de opkomst van fascisme, socialisme en nazisme) in de brieven. Het is een heel interessant tijdsbeeld geworden, afgewisseld met uitleg van Kees Snoek die de brieven begeleidde.