• Auteur: Torborg Nedreaas
• Uitgeverij: Uitgeverij De Geus / L&M Books / Singel Uitgeverijen
• Jaar uitgave: 2026
• Pagina’s: 221
• Coverdesign: Boris Snauwaert
• Originele titel: Av måneskinn gror det ingenting (1947)
• Vertaling: Michal van Zelm
• ISBN: 978-9044550689

https://www.singeluitgeverijen.nl/de-geus/boek/niets-groeit-in-het-maanlicht/

Review:

Niets groeit in het maanlicht

Een jonge vrouw staat met haar koffer in het station, op het perron, te wachten op een trein. Een man ziet haar staan en komt eigenlijk onmiddellijk in de ban van deze vrouw. Wie is zij? Waar gaat ze heen? Als hij haar aanspreekt gaat ze impulsief met hem mee. Eens bij hem aangekomen stelt de vrouw de vraag: ‘Wil je mijn lichaam of mijn ziel?’ De onbekende man kiest voor haar ziel. Wat dan komt is het levensverhaal van een meisje dat voor moeilijke keuzes komt te staan in een vrouwonvriendelijke wereld.

Doorheen het verhaal breekt Torborg met heel wat taboes, zeker voor die tijd, zoals seksuele vrijheid van vrouwen en de keuze om te kiezen voor kinderen of te gaan voor een abortus. Het boek is één lange monoloog van de vrouw, amper af en toe onderbroken door de waarnemingen van de man, die dankzij alcohol en de nodige sigaretten het verhaal doet over haar verliefdheid (deze begint als ze vijftien jaar is) op Johannes, haar leerkracht op school. Met andere woorden een man die de nodige jaren ouder is dan zijzelf. Tussen de twee ontstaat een relatie maar die is niet zonder de nodige perikelen. Het wordt schommelen tussen liefde, verliefdheid en liefdesverdriet. Beide spelen een spel van aantrekken en afstoten, obsessief gedrag en kunnen elkaar niet loslaten.

De vrouw zoekt haar heil uiteindelijk in drank, in sigaretten en in een relatie met een andere man haar niks te bieden heeft. En steeds blijft Johannes op de achtergrond, ook als ze beiden getrouwd zijn met iemand anders.

“Er stond daar een meisje van, ik zou zeggen, een jaar of negentien, twintig misschien.”

Ik wil graag de lezers waarschuwen voor dit boek want dit is geen opbeurend verhaal, dit boek heeft de nodige trigger warnings (relatie tiener met oudere man, zelfmoordgedachten, alcoholisme, abortus…). Maar laat dit je niet afschrikken want dit is een meesterwerkje dat eindelijk in het Nederlands werd vertaald. Torborg Nedreaas (1906-1987) was een geprezen Noorse schrijfster die met haar boeken en essays die ze publiceerde zowel haar linkse gedachten wou uiten maar ook kritiek wou leveren op een politiek klimaat waarbij gender ongelijkheid heel sterk aanwezig was. Je merkt ook in dit boek heel hard hoe ze worstelde met klasse verschillen en de (naoorlogse, het boek werd oorspronkelijk in 1947 gepubliceerd) armoedeproblematiek. Dat komt dan ook heel hard voor ook in dit boek waarbij het naamloze meisje moet zien te overleven door hard te werken en heel weinig daarvoor in de plaats te krijgen. Het is een verhaal vol kommer en kwel en het lijkt wel een eindeloze stroom aan ellende en miserie voor het hoofdpersonage maar dit boek biedt wel een ongelofelijk eerlijke blik op het leven van een vrouw die vrijheid zoekt in een wereld die dat niet toelaat.

Wie houdt van de Barrøy boeken van Roy Jacobsen zal hier ook zeker zijn gading in vinden. En dan wil ik eigenlijk zeggen dat Torborgs boek nog stukken beter is geschreven.